Emtia piyasaları konusunda uzmanlaşmış ekonomist Zafer Ergezen, TGRT Haber’in canlı yayınında Orta Doğu’daki artan çatışmalar ile Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin küresel enerji pazarına olası etkilerini yorumladı. Ergezen, Hürmüz Boğazı’nın enerji ticareti açısından son derece kritik bir öneme sahip olduğuna işaret ederek, “Hürmüz Boğazı, petrol ve emtialar için hayati bir bölge. Boğazın dar yapısı ve İran’ın buradaki güçlü durumu, ona önemli bir kontrol gücü sağlıyor. Dünya enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin bu noktadan geçtiğini unutmamak gerek. Bu nedenle buranın kapatılması büyük bir etki yaratabilir” şeklinde konuştu.
Arz yönünde önemli riskler bulunduğuna dikkat çeken Ergezen, özellikle Körfez ülkelerinin ticaretinin bu ana hat üzerinden yürütüldüğünü vurguladı. "Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin ticaret faaliyetleri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Eğer burası kapatılırsa, dünya petrol ticaretiyle ilgili yaklaşık yüzde 20’lik bir azalma söz konusu olabilir. Geçmişte alternatif çözümler üretildi ancak yine de yüzde 50-70 civarında bir kesinti beklentisi mevcut. Bu durum, petrol ve doğalgaz fiyatlarını artırır" ifadelerini kullandı.
LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) tarafında alternatiflerin daha sınırlı olduğunu belirten Ergezen, “Alternatif yollar devreye sokulsa bile özellikle LNG alanında birçok seçenek yok. Bu da fiyatların yükselmesine neden olur” dedi.
PETROL FİYATLARI 80 DOLLARA YÜKSELEBİLİR
Artan risk algısının fiyatlara yansıdığını ifade eden Ergezen, "Geçtiğimiz haftada, bu risklerden dolayı petrol fiyatları 72 dolar seviyesini aştı. Altın ve gümüşte de artışlar gözlemlendi. Bir miktar daha yükseliş mümkündür. Geçen yıl İsrail ile İran arasındaki gerilimde petrol fiyatları 80 dolara kadar çıkmıştı. Benzer bir durum söz konusu olabilir. 80 dolar seviyelerine ulaşılması muhtemel. Kısa vadede, pazartesi günü fiyatların 77 dolara yükselmesi olası" dedi.
OPEC’in olası üretim artışına dair kararının piyasalardaki etkisinin büyük olacağını belirten Ergezen, "OPEC, arz arttırma konu üzerinde tartışmalar yapıyor. Pazartesi günü bu konuyla ilgili bir karar çıkarsa, Suudi Arabistan zaten üretimini artırmaya başladı. Bu durum, kısa vadede bir yükseliş olmasına rağmen savaş sonrasında fiyatların dengelenebileceğine işaret ediyor. Geçmişte savaş kaynaklı fiyat yüksekliklerinin ardından düşüşler yaşandığını gördük. En kritik faktör ise savaşın ne kadar süreceği. Ne kadar uzarsa etkisi o kadar olumsuz olacaktır” şeklinde konuştu.
ENFLASYON VE MERKEZ BANKALARINA ETKİLER
Ergezen, enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyon üzerinde ciddi baskılar yaratacağını belirterek, "Bu durum dünya genelinde maliyet artışlarına neden olacak. Enflasyon konusunda da merkez bankalarını zor durumda bırakacaktır" yorumunu yaptı.
Hürmüz Boğazı’nın yalnızca enerji açısından değil, genel ticaret ve tedarik zinciri açısından da hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Ergezen, "Aynı zamanda burası Orta Doğu’nun başlıca ticaret merkezlerinden biridir. Petrol ve doğalgazın yanı sıra genel tedarik zinciri açısından da riskler oluşturmaktadır" şeklinde ifade etti.
ABD VE AVRUPA NE ŞEKİLDE ETKİLENİR?
ABD ekonomisi hakkında değerlendirme yapan Ergezen, "ABD, petrol fiyatlarının 72 dolar seviyelerinde kalmasına dayanabilir mi? Yüksek petrol fiyatları, enflasyon açısından arzu edilmeyen bir durumdur. Ancak ABD artık bir petrol ihracatçısı olduğu için, üretim tarafında yüksek fiyatların çok olumsuz bir etkisi olmayabilir. Enflasyon baskısı haricinde önemli bir sorun yaratmaması mümkündür" dedi.
Avrupa’nın daha kırılgan bir durumda olduğuna vurgu yapan Ergezen, "Avrupa, Orta Doğu’dan LNG talep ediyor. Rusya'nın petrol ve doğalgaz ihracatındaki yaptırımlar, Orta Doğu’yu daha kritik hale getirdi. Bu sebeple Avrupa, daha fazla etkilenecektir. Ancak savaş kısa sürede sona ererse, etki sınırlı kalabilir" şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
